W dniu 15-10-2026 roku, w naszej szkole odbyły się specjalistyczne warsztaty profilaktyczno-edukacyjne z zakresu zdrowia psychicznego, skierowane do uczniów klas od 4 do 8. Głównym celem zajęć było podniesienie świadomości młodzieży w obszarze higieny psychicznej, rozwinięcie umiejętności rozpoznawania i regulacji emocji oraz wyposażenie uczestników w praktyczne narzędzia radzenia sobie ze stresem i presją rówieśniczą.
Poprzez interaktywną formę spotkania uczniowie uczyli się, jak budować odporność psychiczną oraz gdzie szukać wsparcia w momentach kryzysowych. Jako psycholog prowadzący te zajęcia, miałam okazję przyjrzeć się z bliska, jak ogromną dojrzałością i ciekawością wykazali się nasi uczniowie. Zamiast młodzieńczego sceptycyzmu, spotkałam się z autentycznym zaangażowaniem i wielką potrzebą rozmowy o tym, co dzieje się w ich wnętrzu. Podczas warsztatów wyszliśmy od prostego, ale kluczowego założenia: nasza psychika, podobnie jak ciało fizyczne, wymaga odpowiedniego karmienia. O ile o diecie bogatej w witaminy pamięta niemal każdy, o tyle o „diecie informacyjnej i emocjonalnej” często zapominamy. Ludzka podświadomość działa jak potężny dysk twardy – nieustannie chłonie bodźce, obrazy z mediów społecznościowych, szkolne oceny oraz komunikaty, które kierujemy sami do siebie.
Wybitny psychiatra Carl Gustav Jung pisał: „Dopóki nie uczynisz nieświadomego świadomym, będzie ono kierowało Twoim życiem, a Ty będziesz nazywał to przeznaczeniem”. Idąc tym śladem, uczyliśmy się, jak przejąć kontrolę nad tym procesem. Pokazałam uczniom, jak ogromne znaczenie ma nasz wewnętrzny sposób myślenia. Ta sama sytuacja – na przykład słabsza ocena – może zostać zinterpretowana jako życiowa porażka albo jako cenna informacja zwrotna i drogowskaz do dalszej pracy. To czysta psychologia poznawcza zastosowana w praktyce codziennego życia.
Ważnym punktem warsztatów było uświadomienie uczestnikom interdyscyplinarnego ujęcia zdrowia. Organizm ludzki to jedno spójne przedsiębiorstwo – jeśli cierpi ciało, cierpi też umysł. Przeanalizowaliśmy ten mechanizm z perspektywy neurobiologii. Uczniowie dowiedzieli się, dlaczego chroniczny brak snu, spowodowany m.in. nocnym korzystaniem ze smartfonów, drastycznie obniża ich odporność psychiczną, potęguje lęk i generuje wyrzut kortyzolu (hormonu stresu). Zrozumienie, że ból brzucha czy głowy przed sprawdzianem to bezpośrednia reakcja ciała na emocje, pozwoliło młodzieży zupełnie inaczej spojrzeć na sygnały, które wysyła im własny organizm.
Aby warsztaty nie były jedynie teoretycznym wykładem, uczniowie poznali szeroki wachlarz technik radzenia sobie w trudnych sytuacjach. Obok szybkich ćwiczeń oddechowych ratujących przed stresem egzaminacyjnym, kluczowym elementem zajęć była medytacja oraz trening uważności. Wprowadzenie tej metody miało na celu pokazanie uczniom różnorodności sposobów samoregulacji. Medytacja – odarta z mitów i przedstawiona jako naukowo udowodniona metoda obniżania napięcia w układzie nerwowym – wyciszyła salę i pozwoliła dzieciom doświadczyć stanu pełnego, świadomego spokoju. Uczniowie zyskali namacalny dowód na to, że potrafią kontrolować gonitwę myśli i świadomie zarządzać swoim stanem emocjonalnym.
Na koniec warto przywołać słowa austriackiego psychiatry Viktora Frankla :„Między bodźcem a reakcją istnieje przestrzeń. W tej przestrzeni leży nasza wolność i moc wyboru naszej reakcji". Nasze warsztaty były próbą pokazania uczniom, jak tę przestrzeń odnaleźć, jak ją chronić i jak mądrze z niej korzystać. Zachęcam Państwa do kontynuowania tych tematów w codziennych rozmowach z dziećmi. Dbajmy wspólnie o to, czym karmimy młode umysły.
Urszula Hil - psycholog szkolny
